Euskara eta aitzineuskarari buruzko liburu bat argitaratu berri da

Kaleratu berri da euskararen diakronia (historia eta historiaurrea) aztertzen duen artikulu bilduma ezin utzizko bat, Mikel Martínez Areta UPV/EHUko irakasle eta sailkideak editaturik. Liburuak Basque and Proto-Basque: Language-Internal and Typological Approaches to Linguistic Reconstruction izenburua du eta Peter Lang argitaletxeak argitaratu du.

Liburuan zenbait unibertsitatetako ikertzailek parte hartu dute –batez ere UPV/EHUkoak eta batez ere ikertzaile gazteak izanik–, azken urteotan euskararen berreraiketaren gainean izan diren ekarpenak bildu eta sistematizatzeko asmoz. Artikulu guztietan aipatutako bibliografia erreferentziak azken zerrenda batean bildu dira; bestalde, liburuaren amaieran izen eta kontzeptuen aurkibide baliagarri bat gehitu da.

Basque and Proto-Basque

Hona hemen liburuaren sinopsia eta aurkibidea:

This volume is an attempt to expound the current state of research into the past of the Basque language. This research has experienced two kinds of advance in recent years. First, more written records have been discovered, and the ones that we already knew have been more deeply studied. Second, since the 70s cross-linguistic typology has made huge progress in our knowledge of linguistic universals and grammaticalization paths. The purpose of this volume is precisely to provide an outline, comprehensible for Bascologists and diachronic typologists alike, of how these two aspects can help us to reconstruct, within the limits permitted by the principles of diachronic research, the main linguistic features of Common Basque (ca. 5th-6th cc. AD), Proto-Basque (ca. 3rd-1st cc. BC), and Pre-Proto-Basque.

  • B. Urgell: Hitzaurrea/Foreword, v-viii
  • Table of Contents, ix-xiv
  • Notes on the Contributors, xv-xvi
  • Abbreviations, xvii-xxv
  • M. Martínez-Areta: Introduction, 1-10
  • A. Barreña/A. Ortega/E. Amorrortu: The Basque Language today Achievements and challenges, 11-29
  • M. Martínez-Areta: Basque Dialects, 31-87
  • K. Ulibarri: External History. Sources for historical research, 89-117
  • A. Egurtzegi: Phonetics and Phonology, 119-172
  • J. A. Lakarra: Root Structure and the Reconstruction of Proto-Basque, 173-221
  • E. Santazilia: Noun Morphology, 223-281
  • M. Martínez-Areta: Demonstratives and Personal Pronouns, 283-322
  • M. Padilla-Moyano: Non-Finite Verbal Morphology, 323-357
  • B. Ariztimuño: Finite Verbal Morphology, 359-427
  • U. Reguero-Ugarte: Word order, 429-460
  • References, 461-485
  • General Index, 487-500
Kategoria: Argitalpenak, Euskara, Euskararen_historia, Filologia, Liburuak, tipologia. Gorde lotura.

2 erantzun Euskara eta aitzineuskarari buruzko liburu bat argitaratu berri da-ri

  1. egilea: Mikel Martínez

    Eskerrik asko hire iragarki eta iruzkin adeitsuengatik, Ricardo. Aitortu behar diat lan handia izan dela, nire aldetik zein monografiakideenetik. Pedro Ruizek esango lukeen bezala, lan hau egiteak nire alderdi emakumezkoa estimulatu dik: orain bazekiat zer den erditzearen ondoko sindromea.

    Eta gainontzekoena ere bai, suposatzen diat. Gaur egile guztiok gaituk apur bat emakume (eta Blanca ere bai, noski).

  2. egilea: Mikel Martínez

    Txantxak albo batera utzita, irakurri ditiat hik gomendatutako beheko iruzkin batzuk (Language Weirdness-eko reportarekin batera agertzen direnak) eta benetan interesgarriak dituk. Ez diat arreta egungo postetik desbideratu nahi, are gutxiago gaur. Baina haietako batzuk “Basque and Proto-Basque”-en tratatzen diren hainbat aspektutara zuzenean garamatzatek. Ikus ezak hau:

    Leo Moser

    ( … )

    Take SOV vs. SVO. You get a very different weirdness result if you count the number of speakers (not count all the little endangered languages as equal to Mandarin, English, Spanish, Russian, Portuguese, etc.).

    There have been trends. The descendants of Latin are pretty much all SVO. Archaic Chinese was SOV — and Cantonese remains so. But Classical Chinese and now Mandarin and most dialects are SVO. The wave of the future in China is clearly SVO. Are languages becoming weird? I doubt it.

    Polemika ezin interesgarriago hau 70eko urteetatik zatorrek, baina gaur bizirik zirauk. Zehazkiago, Givón-en ‘On understanding Grammar’ monografiatik (1979). Bertan bazagok kapitulu bat, “The SOV Mystery”, zeinetan gutxi gorabehera esaten dena zera den: “SOV > SVO aldaketa oparo lekukotzen duk, eta gainera naturala duk. SVO > SOV aldaketa, ordea, ia ez duk lekukotzen eta dauden kasu apurrak alboko OV hizkuntza baten eraginaren ondoriozkoak dituk. Horrez gain, SOV “primitiboagoa” duk. Beraz, ziur aski Paleolitikoan hizkuntza guztiak SOV izan zituan, haietako batzuk SVO bihurtu dituk dagoeneko, eta gainontzekoei ere iritsiko zaiek SOV > SVO pairatzeko ordua, egun batean hizkuntza guztiak SVO izango direlarik. Oraingo unean, gutxi gorabehera fifty-fifty zagok proportzioa”.

    Zein-nahi ere den Givón-en eta ikuspegi honen inguruan dugun iritzia, ezin uka daitekek maila teorikoan behintzat SOV > SVO aldaketa maizago gertatzen dela alderantzizkoa baino. Zalantzarik duenak egin dezala proba. Saia dadila SOV > SVO aldaketaz diharduten artikuluez betetzen, eta beste bat SVO > SOV aldaketaz dihardutenez. Ea zein kostatzen zaion gehiago betetzea. Jakina, honek bakar-bakarrik adierazten dik liburutegi batean gertatzen dena, ez munduan. Are gutxiago kontuan hartzen badiagu munduko hainbat eta hainbat hitzkuntza –izan ere gehienak- infra-ikertuta daudela.

    Hau guztia aipatzen diat nazioarteko mailan “Basque and Proto-Basque”-ek polemika honetan zeresan handia izan bailezake, lanean zehar euskarak VO > OV aldaketa argi asko lekukotzen duela (eta hau barneko joeren ondorioz gertatu dela) argudiatzen baita.

Erantzunak itxita daude.